michielfortuin, auteur op Sense of Place

Natuurlijke groei en herkenbaarheid komensamen bij Dijk van een Wijf

De recente brand bij Dijk van een Wijf heeft veel aandacht getrokken. We zoeken uit wat de schade is. Over de oorzaak kunnen we nog geen uitspraken doen. We zien ook vragen over het beheer en de begroeiing van het kunstwerk. Daarom leggen gemeente Waadhoeke en Sense of Place uit waarom het landschap er juist nu zo uitziet.

Dijk van een Wijf is een levend landschapskunstwerk van kunstenaar Nienke Brokke. Het bestaat uit aarde, kruiden en grassen en verandert met de seizoenen. Anders dan een kunstwerk van steen of staal ontwikkelt dit kunstwerk zich voortdurend.

Wat er nu te zien is, is een natuurlijke ontwikkelfase

Dijk van een Wijf is pas kortgeleden opgeleverd. Op nieuw aangelegde grond groeien de eerste jaren vanzelf zogenoemde pioniersplanten, zoals kamille, weegbree, klaver, varkensgras, perzikkruid, zwarte mosterd en koolzaad. Sommige pioniersplanten zoals koolzaad zijn voor de vorm van het kunstwerk ongewenst maar wel noodzakelijk in deze ontwikkelfase. Deze planten halen de stikstof uit de bodem, ze beschermen de bodem en bereiden de grond voor op de volgende fase.

De contouren worden steeds duidelijker

De pioniersplanten maken de komende jaren geleidelijk plaats voor het ingezaaide kruiden- en grasmengsel. Daardoor worden de contouren van de liggende vrouwenfiguur steeds beter zichtbaar. Na de zomer accentueren we de vorm opnieuw met een gerichte maaibeurt. Zo groeit Dijk van een Wijf stap voor stap uit tot het levende kunstwerk dat kunstenaar Nienke Brokke voor ogen heeft:

“Ik zie liever geen hoog koolzaad wuiven op Dijk van een Wijf. Toch doen ze goed werk en geduld is een schone zaak. Uiteindelijk winnen de grassen en laagblijvende kruiden het.”

Tegelijk groeit het kruiden- en grasmengsel dat speciaal voor Dijk van een Wijf is samengesteld. Dit mengsel is gekozen om de biodiversiteit te versterken, blijft grotendeels lager dan veertig centimeter en is afgestemd met akkerbouwers in de omgeving. De ingezaaide kruiden en grassen hebben tijd nodig om zich te ontwikkelen. Door natuurlijke groei en zorgvuldig maaibeheer krijgen ze steeds meer ruimte. De begroeiing heeft nu al waarde voor de natuur. Het gebied biedt voedsel en beschutting aan onder andere zwaluwen, scholeksters, hazen, fazanten en reeën.

Beheer groeit mee met de natuur

De gemeente Waadhoeke is eigenaar van Dijk van een Wijf en verzorgt het beheer en onderhoud. Daarbij zoeken we steeds naar een goede balans tussen biodiversiteit, de ontwikkeling van de vegetatie en de herkenbaarheid van het kunstwerk. Ook houden we rekening met het broedseizoen, zodat vogels en andere dieren hier rustig kunnen leven.

Dijk van een Wijf: een landschap in ontwikkeling

Wie de afgelopen weken langs Dijk van een Wijf is gelopen, heeft kunnen zien dat de vormen van het kunstwerk minder zichtbaar zijn door de weelderige begroeiing. Dat is een natuurlijk onderdeel van de ontwikkeling van het gebied.

Wat gebeurt er nu?

Op nieuwe grond verschijnen vaak eerst pioniersplanten. Rond Dijk van een Wijf zijn dat onder andere kamille, weegbree, klaver, varkensgras, perzikkruid, zwarte mosterd en koolzaad. Deze planten houden de grond vast en verarmen de bodem geleidelijk, waardoor de kruiden en grassen die speciaal voor het kunstwerk zijn geselecteerd steeds meer kans krijgen om zich te ontwikkelen. Tegelijkertijd biedt het gebied voedsel en beschutting aan zwaluwen, scholeksters, hazen, fazanten en reeën.

Ook houden we rekening met het broedseizoen. Het beheer wordt daarom zorgvuldig afgestemd op wat het gebied nodig heeft om zich verder te ontwikkelen.

Hoe ziet Dijk van een Wijf er straks uit?

De pioniersplanten leggen nu de basis voor het ingezaaide kruiden- en grasmengsel. Dit mengsel is bewust geselecteerd op soortenrijkdom én op hoogte: de meeste soorten worden maximaal ongeveer 40 centimeter hoog. Zodra deze vegetatie zich heeft ontwikkeld, blijven de vormen van Dijk van een Wijf goed zichtbaar.

De kracht van tijd

Dijk van een Wijf is een landschap in ontwikkeling. Door de natuur zorgvuldig te begeleiden en de tijd te geven, zullen zowel de kruidenrijke vegetatie als de vormen van het kunstwerk de komende jaren steeds beter tot hun recht komen.